Enola.be

By Guy Peters

Zijn naam prijkt intussen vermoedelijk op een paar honderd releases en behoort intussen tot de meest gerespecteerde binnen de internationale vrije improvisatie en avant-gardejazz. En toch is dit nog maar de tweede release in onze kast van Paal Nilssen-Love als leider (de andere is Townorchestrahouse met Sten Sandell, Ingebrigt Håker-Flaten en Evan Parker uit 2005). Daarvoor heeft hij wel een deel van de fine fleur van de jonge Noorse jazzscène ingeschakeld. Alleen jammer dat er voorlopig niet meer af kon dan een ep van goed twintig minuten. 

Daar willen we niet mee zeggen dat we geen genoegen nemen met zo’n korte release – de meeste releases zijn nog altijd te lang – maar we stellen toch vast dat een groot stuk van deze muziek best in de context van het geheel beluisterd wordt, terwijl het hier aanvoelt alsof je maar een stukje van het verhaal aangereikt krijgt. Dat is zeker het geval bij het tweede stuk, “Motfølge”, dat het op abstracter terrein zoekt dan “Culius”, dat van start gaat met voorspelbare uithalen van deze elfkoppige band, met daarin twee drummers (Paal Nilssen-Love en Andreas Wildhagen), twee bassisten (Jon Rune Strøm en Christian Meaas Svendsen), twee saxofonisten (Klaus Ellerhusen Holm en Kasper Værnes), drie koperblazers (kornettist Thomas Johansson, tubaspeler Børre Mølstad en trombonist Mats Äleklint), gitarist Ketil Gutvik en elektronica- en draaitafelterrorist Lasse Marhaug.

Maar eigenlijk is enkel die start met z’n uitbundige begin voorspelbaar, want wat er daarna volgt is geen rechtlijnige powerplay en al helemaal geen gemakzuchtig rondje vrije improvisatie, maar een eigenaardige combinatie van elektroakoestische improvisatie, noise (dankzij bricolageman Lasse Marhaug) en bonkende jazz. De aanpak is best apart te noemen. Het start immers vanuit een start/stop-dynamiek en kapotte ruischaos van Marhaug, om vervolgens om te slaan in een merkwaardig heen-en-weer-gekets van ideeën.

Die muzikale discussie ontstaat niet enkel doordat muzikanten individueel inpikken op elkaars lijnen, maar ook omdat er regelmatig een beweging plaatsvindt van het ene denkspoor naar het andere. Alsof er twee bands tegelijkertijd spelen, maar steeds slechts eentje te horen is, tenzij in de overgangsstukken, wanneer ze even kunnen blenden. Het levert alleszins knappe contrasten op tussen uitbundig vonkende jazz met lekker pompende saxen en schetterende kornet enerzijds en tegendraads geharrewar en gespierde, haast catchy actie anderzijds.

Door die aanpak, maar ook die opvallende line-up, doet deze Large Unit herhaaldelijk denken aan Vandermarks Territoy Bands – niet geheel ontoevallig met Nilssen-Love, Marhaug en een kleurrijke blazerssectie. Heel even wordt ook geneigd naar de totale vrijheid van Brötzmanns Chicago Tentet, maar uiteindelijk wordt de Large Unit veel strakker aan de leiband gehouden, met zelfs even een stuk waarin zwalpend over het speelveld wordt gestruind en natuurlijk zo’n kokende finale die aangezwengeld wordt door de razende drummers.

De schwung en herkenbare thema’s krijg je in “Motfølge” geen enkele keer te horen. Marhaugs verwarring zwaait er aanvankelijk de plak, terwijl de band in steeds toenemende mate heil zoekt in brommende, schrapende en scheurende geluiden en het soms zelfs onduidelijk is of een blazer z’n extended techniques uittest of gewoon door de mangel gehaald wordt door de noisegoeroe. Het is muziek die je geblinddoekt het donker instuurt zonder kompas en waarbij de leider opvallend op de achtergrond blijft. Dat doet dan ook vermoeden dat je te maken hebt met een uitgebreide momentopname. Intrigerend, dat wel, maar het zadelt je ook op met het gevoel dat een cruciaal stuk van de puzzel achterwege gelaten wordt. Kortom: hopelijk is het niet te lang wachten op Second & Third Blow.

http://www.enola.be/muziek/albums/23636:paal-nilssen-love-large-unit-first-blow

Sound Of Music

By Joacim Nyberg

Molde. Plats för den anrika jazzfestival som sedan 1961 årligen förgyllt den norska sommaren. Den som var lycklig nog att närvara vid förra årets festival fick sig en upplevelse de troligtvis sent ska glömma: konserten som markerade debuten för Paal Nilssen-Loves så kallade Large Unit, en elva man stark ensemble som vet hur man skapar livlig musik och inte drar sig för att göra det.

Nilssen-Love behöver knappast någon närmare presentation, en trummornas och improvisationens mästare. Det är långt ifrån första gången han hörs i större ensembler; han satt i många år med i numera (temporärt?) nedlagda Peter Brötzmann Chicago Tentet, Ken Vandermarks Territory band, med mera. Det som är speciellt med EP:n First Blow är att Nilssen-Love är såväl ledare som kompositör, vilket ger oss ytterligare en dimension av hans musikerskap.

Skivan inleds med full ensemble som på signal med långa toner direkt visar att vi har en sjuhelsikes resa framför oss. Nilssen-Loves gamle trofaste, Lasse Marhaug, får en sprakande solospot innan beatsen brakar lös med full kraft. Ensemblen är uppdelad i subgrupperingar och de olika "miniensemblerna" spelar var för sig sina egna tilldelade riff eller former, men de gör det en i taget och byter ständigt av varandra. Det är många lager och resulterar i en mycket rörlig musik. Det är tight och rockigt med bra drag och trots att det händer otroligt mycket är det enhetligt och riktigt roligt! Det känns som att det är mycket tanke och jobb bakom låten, kallad "Culius". Det är ganska enkla men effektiva kompositoriska listigheter som används och Nilssen-Love utnyttjar den stora ensemblen och alla dess beståndsdelar på ett lysande sätt.

Andra spåret ”Motfølge” är något mer suggestivt till sin karaktär. Formen är lös med mycket plats för ljudutforskningar. Marhaug bidrar med mängder av balanserade upphackade sounds och man bjuds även på delikat spel från Mats Äleklint. Børre Mølstads tuba, Jon Rune Strøms och Christian Meaas Svendsens basar och Klaus Ellerhusen Holms baritonsaxofon ger stycket en lågpitchad mörk karaktär. Vidare är Thomas Johanssons kornett fantastisk framåt slutet! Det är väldigt lite trummor men Nilssen-Love och Andreas Wildhagen visar att några svep med vispar kan ha lika mycket kraft som tusen slag med stockar. Stycket är luftigt, knastrigt och torrt och musiken är väldigt spännande.

Plötsligt är skivan slut. Efter knappt 21 minuter. Det är kort och koncist, musiken är konentrerad och det ges inget utrymme för överflöd. First Blow är hur bra som helst. Och längden är genial, en aptitretare...

http://www.soundofmusic.nu/recension/paal-nilssen-love-large-unit-first-blow

FreeJazzBlog

Paal Nilssen-Love Large Unit-First Blow (PNL, 2014)  ****½

By Ed Pettersen

I love this album.  It’s only two long songs (one 12 minutes and the other almost 9) but any time you listen to a record and it makes you smile, feel intrigued and challenges you is a good thing in my book.

Song 1 starts with a couple of blast from the Large Unit then enters immediately into squeals and digital disturbance for a minute or two before the Large Unit enters back in for real.  It’s very playful, almost sounds entirely improvised were it not for the tightness of the changes by the group together, and has a lot of dynamics.  It sure ain’t boring, that’s for certain.

Song 2 has more digital interference and tasteful sax squeals and improv but is no less fun than track 1.  It’s less bombastic than the first song and a lot more out there but very cool on its own.  It’s also less of a combined unit song but that didn’t inhibit my enjoyment of it one bit.  Norwegian artists get tagged with the “electronic free jazz” moniker often but when it’s used this well I don’t think of it as such.  I just hear it as a natural part of the composition and great music.

Mr. Love is a superb band leader and improviser and it’s hard to think of a drummer right now I’d rather listen to in the free jazz world.  He’s powerful, commanding but never overwhelming or ostentatious.  That he could take a complete seat back on the second track and let it happen outside the drums is a testament to his taste and restraint.

I originally wasn’t going to review it because I didn’t want to be tagged “the Norwegian guy” but I’m glad I did.  It’s enriched my musical palate and expanded my mind.  I also didn’t want to give it such a high rating since the last few reviews I’ve done were so high but this album demands it. Highly recommended.

http://www.freejazzblog.org/2014/05/paal-nilssen-love-large-unit-first-blow.html